Het groendak heeft de voorbije jaren zijn plaats veroverd in de Belgische steden. In Brussel, Vlaanderen en Wallonië verschijnen groene daken op aanbouwen, garages, uitbreidingen en appartementsgebouwen. Het is niet alleen een kwestie van uitzicht: een groendak bewijst echte diensten, voor de woning én voor de stad. Maar het stelt ook enkele technische voorwaarden. Dit moet u weten.
Hoe is een groendak opgebouwd?
Een groen dak is geen aarde die op een dak wordt gelegd. Het is een opbouw in meerdere lagen, geplaatst op een aangepaste dakbedekking:
- De ondergrond en, meestal, de dakisolatie.
- De waterdichting, wortelbestendig of beschermd door een wortelwerende laag.
- Een mechanische beschermlaag, vaak een vilt.
- Een drainagelaag, die overtollig water afvoert en tegelijk een reserve vasthoudt.
- Een filter, die voorkomt dat fijne deeltjes de drainage verstoppen.
- Het substraat, licht en aangepast, anders dan tuinaarde.
- De beplanting, gekozen volgens de dikte van het substraat en de ligging.
Langs de dakranden en rond de afvoerputten blijft een vegetatievrije grindstrook, die het onderhoud vergemakkelijkt en voorkomt dat de planten de afvoeren overwoekeren.
Extensief of intensief: twee types groendak
Het extensieve groendak
Dat is het meest voorkomende type op woningen. Het substraat is dun, van enkele tot een tiental centimeter, en de beplanting bestaat uit sedum, mos en kleine droogtebestendige planten. Het is licht, vraagt heel weinig onderhoud en past op de meeste platte daken en licht hellende daken, mits de structuur wordt gecontroleerd.
Het intensieve groendak
Het substraat is veel dikker en biedt plaats aan grassen, vaste planten, struiken en soms kleine bomen. Het is een echte tuin op het dak, toegankelijk en begaanbaar. Het is duidelijk zwaarder, vraagt regelmatig water en onderhoud, en vereist een structuur die daarop berekend is.
| Criterium | Extensief | Intensief |
|---|---|---|
| Dikte van het substraat | Klein | Groot |
| Gewicht verzadigd met water | Licht | Zwaar |
| Beplanting | Sedum, mos | Grassen, vaste planten, struiken |
| Onderhoud | 1 à 2 bezoeken per jaar | Regelmatig, besproeiing |
| Toegankelijkheid | Nee, behalve voor onderhoud | Ja |
| Structuur | Controle nodig | Versterking vaak nodig |
De voordelen van een groendak
- Regenwaterbeheer: het groene dak houdt een deel van de neerslag vast en vertraagt de afvoer, wat de riolering bij onweer ontlast.
- Zomercomfort: de beplanting en het substraat beperken de oververhitting van de kamer onder het dak.
- Bescherming van de dakbedekking: het membraan is beschut tegen uv-straling, hagel en temperatuurschommelingen, wat de levensduur verlengt.
- Biodiversiteit: bestuivende insecten en vogels profiteren van deze kleine natuurlijke plekjes in de stad.
- Geluidsisolatie: de opbouw dempt geluid van buiten.
- Uitzicht: een groen zicht vanaf de verdiepingen, in plaats van zwarte roofing of grind.
De aandachtspunten
De structuur
Zelfs een extensief groendak voegt een niet te verwaarlozen gewicht toe wanneer het verzadigd is met water. Het draagvermogen van het dak moet worden gecontroleerd, indien nodig door een ingenieur. Dat is de eerste vraag die wij stellen.
De waterdichting
Ze moet in perfecte staat en wortelbestendig zijn. Een aangepast EPDM-membraan of bitumen met een wortelwerende laag zijn geschikt. Is uw plat dak meer dan twintig jaar oud of niet geïsoleerd, vernieuw dan eerst de dakbedekking voordat u vergroent: ze herstellen onder een groen dak zou veel meer kosten. Ons artikel EPDM plat dak of roofing vergelijkt de membranen.
De helling
Platte en licht hellende daken laten zich gemakkelijk vergroenen. Boven een bepaalde helling zijn voorzieningen tegen afschuiven nodig.
De stedenbouw
Een extensief groendak wijzigt het uitzicht van het gebouw nauwelijks en vraagt vaak geen vergunning. Het wordt zelfs aangemoedigd, of opgelegd, door sommige reglementen voor nieuwbouw. Een toegankelijk intensief groendak, dat een terras creëert, is daarentegen meestal vergunningsplichtig.
De juiste planten kiezen
Op een extensief groendak wordt sedum het vaakst gebruikt: deze vetplanten slaan water op in hun bladeren en verdragen zowel droogte als vorst. Hun bladeren veranderen met de seizoenen van kleur, van groen tot rood, en hun bloemen trekken bestuivers aan. U kunt ze combineren met mos, lage grassen en enkele winterharde vaste planten wanneer het substraat iets dikker is. De ligging telt: een sterk beschaduwd dak vraagt een andere selectie dan een dak in de volle zon.
Wat kost een groendak?
Ter indicatie vertegenwoordigt een extensief groendak een meerkost van enkele tientallen euro per vierkante meter exclusief btw ten opzichte van een gewoon gerenoveerd plat dak, afhankelijk van het gekozen systeem en de oppervlakte. Een intensief groendak kost duidelijk meer, zeker als de structuur moet worden versterkt. Sommige gemeenten bieden premies voor groendaken: informeer bij uw gemeentebestuur.
Het onderhoud van een groendak
Een extensief groendak vraagt een of twee bezoeken per jaar: ongewenste planten verwijderen, zeker jonge boompjes die door de wind zijn gezaaid, de grindstroken en afvoerputten controleren, en kale plekken opnieuw beplanten. Een aangepaste meststof kan om de paar jaar nuttig zijn. Een intensief groendak onderhoudt u als een tuin.
Groendak en zonnepanelen
Beide gaan goed samen. De beplanting koelt de omgeving van de panelen af, wat hun rendement in de zomer licht kan verbeteren. Specifieke steunen, verzwaard door het substraat, vermijden dat de waterdichting moet worden doorboord. U moet er alleen op letten dat de planten geen schaduw op de modules werpen.
Een groendak en het regenwaterbeleid
In Vlaanderen en Brussel leggen de regels voor hemelwater steeds vaker op dat regenwater zoveel mogelijk op het eigen perceel wordt gebufferd. Een groendak draagt daar rechtstreeks toe bij, en kan in sommige gevallen meetellen bij de berekening van de vereiste buffercapaciteit. Bij een nieuwbouw of grondige verbouwing loont het dus om het groendak meteen mee te nemen in het ontwerp.
Veelgestelde vragen
Veroorzaakt een groendak lekken?
Nee, als de waterdichting aangepast en in goede staat is. Het beschermt het membraan zelfs. Lekken komen van oude of slecht aangesloten membranen, met of zonder beplanting.
Moet een groen dak worden besproeid?
Een extensief dak met sedum heeft doorgaans geen besproeiing nodig, behalve soms vlak na de aanleg of bij uitzonderlijke droogte. Een intensief dak moet wel worden besproeid.
Kan een hellend dak worden vergroend?
Ja, bij matige hellingen, met aangepaste systemen die het substraat vasthouden. Daarboven wordt de techniek complexer en duurder.
Samengevat
Het groendak beheert regenwater, beschermt de dakbedekking, verbetert het zomercomfort en brengt wat natuur in de stad. Het vraagt een voldoende sterke structuur en een onberispelijke waterdichting. Onze ploegen realiseren platte daken en hun vergroening in Brussel, Waals-Brabant, Henegouwen en Vlaanderen: ontdek onze dienst dakterras en dakinrichting.
